Antioksidan Nedir?

Antioksidan Nedir?

Antioksidanlar; serbest radikallerin neden olabileceği hücre hasarlarını önleyen, doğal ya da yapay olarak elde edilebilen bileşiklerdir. Serbest radikaller; kalp krizi, kanser, felç ve yaşlanmaya bağlı oluşabilecek hastalıklara sebep olabilir. Antioksidanların, serbest radikallere karşı savaşçı olduğu söylenebilir. 

Antioksidanlar, doğal olabileceği gibi yapay da olabilir. Bitkisel besinlerin antioksidan açısından daha zengin olduğu bilinir. Vücut tarafından üretilen antioksidanlara endojen antioksidan, dışarıdan aldıklarımıza eksojen antioksidan denir.

Serbest Radikaller ve Oksidatif Stres Nedir? 

Serbest radikaller, vücut besinleri işlerken ve tepki verirken hücreler tarafından üretilen atık maddelerdir. Vücut serbest radikalleri verimli bir şekilde işleyemez ve ortadan kaldıramazsa oksidatif stres oluşur. Bu da hücrelere ve vücut işlevlerine zarar verebilir. Serbest radikaller, aynı zamanda reaktif oksijen türleri olarak bilinir.

 Vücutta serbest radikallerin artmasına neden olan bazı etmenler bulunur. İç kaynaklı sebeplerden biri iltihaplanmadır. Dış sebepler arasında çevre kirliliği, ultraviyole ışınlarına maruz kalma, sigara dumanı sayılabilir. 

Serbest radikallerin yarattığı oksidatif stres; kalp krizi, kanser, solunum hastalıkları, artrit, felç, immün sistemi hastalıkları, amfizem, Parkinson, inflamatuar ve diğer iskemik hastalıklarla bağlantılıdır. Antioksidanların, bu serbest radikalleri nötralize etmeye yardımcı olarak genel sağlığa fayda sağladığı bilinir.

Oksidatif strese yol açabilecek bazı nedenler şöyle sıralanabilir:

• İnflamasyon ve yaralanma nedeniyle doku travması
• Mitokondriyal aktivite
• Aşırı egzersiz
• İskemi
• Özellikle rafine, işlenmiş, trans yağ ve yapay tatlandırıcı gibi gıdaların tüketimi
• Çevre kirliliği
• Sigara
• Alkol
• Endüstriyel çözücüler
• Radyasyon
• Ozon
• Pestisit gibi kimyasallara maruz kalma
• Kemoterapi gibi yoğun kimyasal tedaviler

Antioksidan Ne İşe Yarar?

AAntioksidan besinler sağlıklı bir beslenmenin temellerinden biri sayılabilir. Antioksidan zengini beslenme, kalp ve kanser gibi hastalıkların riskinin düşmesine destektir. Serbest radikalleri yok etmeye yardımcı olan antioksidanlar, oksidasyonun neden olduğu hasarı önler veya azaltır. Antioksidanlar bağışıklık sistemini güçlendirmede en yakın dostunuz olabilir. 

Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

Antioksidanlar, bağışıklık sistemini destekleyerek vücudun savunma mekanizmalarını güçlendirmeye yardımcı olur. Bağışıklık hücrelerinin (örneğin akyuvarlar ve lenfositler) etkinliğini artırır, inflamasyonu azaltır ve hastalıklara karşı direnci yükseltir; sonuç olarak bağışıklık sisteminin sağlıklı ve etkili çalışmasına destek sağlar. 

Kansere Karşı Koruyucu Etkileri Bulunur

Vücutta yüksek oranda bulunan serbest radikaller, vücut için tehlikeli olabilir ve DNA gibi hücrelerin ana bileşenlerine zarar verebilir. Bu durum kanser gibi hastalıklara sebep olabilir. Antioksidanlar, serbest radikallerle savaşarak kansere karşı koruyucu etkiler gösterebilir. 

Cilt Sağlığını Destekler ve Yaşlanmayı Yavaşlatır

Antioksidanlar, cilt sağlığını iyileştirebilir ve yaşlanmayı yavaşlatır. Özellikle, antioksidan içeren C ve E vitaminlerinin kırışıkları azaltmak, UV ışınlarına karşı cildi korumak ve koyu lekelerin görünümünü azaltmak gibi olumlu etkileri vardır. 

Göz Sağlığını İyileştirir

Gözler, ışığa sürekli maruz kaldıkları için serbest radikal oluşumuna yatkındır. Serbest radikaller, retina hücreleri ve göz merceğine zarar vererek yaşa bağlı makula dejenerasyonu, katarakt ve görüş kaybı gibi sorunlara yol açabilir. Antioksidanlar bu zararlı maddeleri etkisiz hale getirerek retinayı korur 

Antioksidan İçeren Besinler

Antioksidan bileşikler arasında likopen (domatese kırmızı rengini verir), lutein, flavonoidler bulunur. En çok meyve ve sebzelerde bulunan antioksidan vitaminler (A, C ve E vitaminleri) ve mineraller, baharatlar, kabuklu yemişler, kepekli tahıllar, bazı etler, kümes hayvanları ve balıkta da vardır. 

Antioksidan türleri ve antioksidan içeren besinler şöyle sıralanabilir:

Antioksidan içeren besinler genellikle kolesterol ve doymuş yağ oranı düşük; lif, vitamin ve mineral zenginidirler. Özellikle portakalın faydaları, içerdiği antioksidanlar sayesinde önem kazanır. Antioksidanların faydalarından yararlanmak için erken yaşta dengeli bir beslenme modelini benimseyin. Ayrıca antioksidan zengini tek bir gıdayı değil, her besini tüketmeye çalışın.

Antioksidan Eksikliği

Antioksidan bakımından zayıf beslenildiğinde serbest radikaller artabilir. Antioksidan için takviyelerine başvurulur. Ancak, bu takviyeler bazen zararlı olabilir. Antioksidan vitaminler ve mineraller, ihtiyacın fazlasından alındığında pro-oksidanlar veya zararlı oksidanlar gibi işlev görürler. Antioksidanları besinlerden almak gerekir. 

Dengeli beslenme modelinde ise antioksidan besinler tüketmek kuraldır. Günlük beslenmenizde sebzeler, meyveler, baklagiller, tam tahıl ürünleri, proteinler, yağı azaltılmış süt ve süt ürünlerine yer vermeniz dengeli bir beslenme modelidir. Yaşa, cinsiyete, boya ve kiloya göre tüketeceğiniz ürünlerin miktarları değişir. 

Örneğin; herhangi bir kronik hastalığınız yoksa (diyabet gibi) her gün orta boy bir meyve tüketin. Antioksidan için bir doktor tavsiyesiyle takviye alın ve tüm besin maddelerini içeren takviyeleri tercih etmeye özen gösterin.

Antioksidanlar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Antioksidan Ne Demek?

Antioksidan, vücutta serbest radikallerle savaşarak bağışıklık güçlendiren, göz sağlığına, kalp sağlığına ve cilt sağlığına iyi gelen maddelerdir. 

Antioksidan Ne İşe Yarar?

Antioksidanlar, vücuda dışarıdan gelecek zararları korumakla görevli bağışıklık sistemini güçlendirmek, kal krizi ve felç gibi hastalıkları önlemek, yaşlanmayı yavaşlatmak gibi birçok faydası bulunan, doğal ya da yapay olarak alınabilecek bileşenlerdir. 

En Güçlü Antioksidan Nedir?

En güçlü antioksidanlardan biri glutatyon olarak kabul edilir. Diğer güçlü antioksidanlar arasında E vitamini, C vitamini ve koenzim Q10 bulunur. 

Antioksidan Nelerde Var?

Antioksidanlar özellikle meyveler, sebzeler, kuruyemişler, tam tahıllar, yeşil çay, kakao ve baharatlarda bulunur.

Doğal Antioksidan Nedir?

Doğal antioksidanlar, vücutta serbest radikallerle savaşan ve besinlerden doğal yollarla alınan maddelerdir. Örneğin; C vitamini (portakal, limon), E vitamini (kuruyemişler), beta-karoten (havuç), likopen (domates), flavonoidler (yeşil çay) gibi.

Antioksidan Serum Nedir?

Antioksidan serum, cilt bakımında kullanılan ve cildi serbest radikallerin neden olduğu hasarlardan koruyan konsantre kozmetik ürünüdür. Genellikle C vitamini, E vitamini, ferulik asit ve resveratrol içerir.

Antioksidan Vitaminler Nelerdir?

Antioksidan özellikleri güçlü olan vitaminler; C, E ve A vitaminleridir.